می‌خوای خوشحال‌تر، تأثیرگذارتر باشی، تصمیم‌گیر بهتری داشته باشی و رهبر مؤثرتری باشی؟ خودآگاهی در اینجا، مهمترین عضله‌ای است که باید توسعه بدیش. این خصوصیتیه که تو رو در مسیر بهترین نسخه از خود بودن و بهترین رهبری که می‌تونی باشی، نگه‌ می‌داره.

به گفته‌ی Oxford Language، خودآگاهی (self awareness) به عنوان “دانش هوشیارانه از شخصیت، احساسات، انگیزه‌ها و اراده‌های خود” تعریف می‌شه. خودآگاهی، توانایی درک و پذیرش افکار، احساسات، رفتارها و انگیزه‌های خود است. همچنین توانایی دیدن خودت به صورت بی‌طرفانه از دیدگاه یک فرد خارجی. افرادی که خودآگاه هستند، توانایی دارن نقاط قوت و ضعف خود را تشخیص بدن و احساساتشون رو به طور مؤثر مدیریت کنن.

آگاهی به خود مفهوم پیچیده‌ایه و تعریف یکتا و جهانی براش وجود نداره. با این حال، بیشتر روانشناسان موافقند که آگاهی به خود، جزء ضروری هوش هیجانی و روانیه.

خودآگاهی چند نوعه؟

دو نوع اصلی از خودآگاهی وجود داره :

• آگاهی داخلی به خود: این توانایی شامل درک کردن افکار، احساسات، ارزش‌ها، باورها و احساسات و همچنین توانایی تشخیص نقاط قوت و ضعف خودت هستش .
• آگاهی خارجی به خود: این تواناییه که درک کنی دیگران تو رو چجوری می‌بینن. این شامل توانایی تشخیص تأثیر رفتارت بر دیگران و دیدگاهت از خودت از دیدگاه اونهاست.

خودآگاهی چه اهمیتی داره؟

خودآگاهی به دلایل زیادی حائز اهمیته که در ادامه به چنتاشون می‌پردازیم :

• تصمیمات بهتری می‌گیری: وقتی از تعصبات و محدودیت‌های خودت، آگاه باشی، با دید بازتر می‌تونی اقدام به تصمیم گیری کنی و نتیجتاً می‌تونی تصمیمات بهتری بگیری.
• روابط قوی‌تری بساز: وقتی از تأثیر رفتارت بر دیگران آگاه باشی، می‌تونی روابط مثبت و حمایتی بیشتری بسازی.
• احساساتت رو مدیریت کن: وقتی از احساساتت آگاه باشی، بهتر می‌تونی اونا رو به صورت سالم کنترل کنی.
• اهدافت رو بیار نزدیکتر: وقتی از نقاط قوت و ضعف خودت آگاه باشی، می‌تونی اهداف واقع‌گرا را تعیین کنی و برنامه ریزی دقیق‌تر و بهتری برای دستیابی به اونا بریزی.

یعنی مثلا چیکار کنم؟

برای بهبود آگاهی به خود، می‌تونی اقداماتی انجام بدی که  برخی از نکات مفید اون عبارت‌اند از :

توجه به افکار و احساسات خود: هر روز، وقتی رو برای بازتأمل در افکار و احساسات خودت اختصاص بده و به این سوالا فکر کن: در مورد چه چیزی فکر می‌کنی و چه احساساتی داری؟ چرا اینجوری فکر می‌کنی و احساس می‌کنی؟

بهبود بازخورد از دیگران: از دوستان، اعضای خانواده یا همکاران معتمد بازخورد در مورد نحوه تأثیر تو بر رفتارشان رو بپرس. نقاط قوت و ضعفت چیاست؟ رفتارت  بر دیگران چه تأثیری داره؟

انجام آزمون‌های شخصیتی: آزمون‌های شخصیتی می‌تونه بهت کمک کنه تا بیشتر در مورد نقاط قوت و ضعف خود و نوع شخصیتیت بدونی.

در جستجوی کمک حرفه‌ای: اگر به تنهایی در فرآیند بهبود خود آگاهی دچار مشکل شدی و اصطلاحا گیر افتادی، در نظر داشته باش که از کمک حرفه‌ای از طریق مشاور یا روان‌پزشک می‌تونی اقدام کنی و از این کار خجالت نکش. چطور وقتی دندونت درد می‌کنه پیش دندون‌پزشک میری، اما وقتی روح و روانت درد میکنه پیش روانشناس نمیری؟

حالا حتما با خودت میگی : اوکی؛ همه اینایی که تو گفتی درست، الآن من از کجا شروع کنم؟

 چجوری به خودآگاهی برسم؟

خب جوابی که برات دارم اینه که راه‌های زیادی برای رسیدن به خودآگاهی وجود داره که در زیر یه تعدادی رو برات عنوان می‌کنم:

تمرین ذهنی: تمرین ذهنی به معنای تمرین در توجه به لحظه حاضر بدون حساب و کتاب و اورتینکه. این می‌تونه بهت کمک کنه تا آگاهی بیشتری از افکار، احساسات و احساسات بدنیت داشته باشی. روش‌های مختلفی برای تمرین ذهنی وجود دارد، از جمله مدیتیشن، یوگا و تای‌چی.

ژورنال نویسی: ژورنال نویسی بهت کمک می‌کنه تا به افکار، احساسات و تجربیاتت در طول روز فکر کنی و از زوایای دیگه هم اون اتفاقات و تجربیات رو ببینی. همچنین می‌تونه بهت کمک کنه الگوهای رفتاری خودت رو شناسایی کنی و با اصلاح اون‌ها پیشرفت خودت رو با ورق زدن دفترت و بررسی آنچه به مرور زمان گذشته، مشاهده کنی. ابزار ژورنال نویسی رو می‌تونی از ما بخوای و ما بهترینش رو در اختیارت قرار خواهیم داد.

بدست آوردن بازخورد از دیگران: از دوستان، اعضای خانواده یا همکاران معتمد بازخوردشون رو در مورد نحوه تأثیر رفتارت رو بر اونا بپرس. نقاط قوت و ضعف شما چیست؟ رفتارت چه تاثیری بر دیگران میذاره ؟

شناسایی محرک‌های خود: چه چیزهایی به طور معمول افکار، احساسات یا رفتارهای خاصی را فعال می‌کنن؟ وقتی محرک‌های خودت رو بشناسی، به تدریج می‌تونی استراتژی‌هایی برای مقابله باهاشون به صورت سالم پیدا کنی و محرک‌ها رو تحت کنترل احساساتت در بیاری به جای اینکه اون محرک‌ها تو و احساساتت رو تحت کنترل خودشون در بیارن.

با خودت صادق باش: اغلب سخته به خودمون اعتراف کنیم که اشتباه کردیم یا اشتباهی انجام دادیم. با این حال، صداقت برای آگاهی به خود ضروریه. با خودت در مورد افکار، احساسات و رفتارتت صادق باش جز تو که کسی اینجا نیست، با خودتم نمی‌خوای صادق باشی؟

انتقاد پذیر باش: بازخورد از دیگران می‌تونه تویفرآیند توسعه خودآگاهی خیلی کمکت کنه. نسبت به پذیرش بازخورد دیگران باز باش، حتی اگر شنیدنش برایت سخت و دشواره.

صبور باشید: فرآیند خودآگاهی وقت و تلاش زیادی می‌طلبه. اگر نتایج را به‌طور فوری نمی‌بینی، ناامید نشو. تنها از تمرین نکات بالا استفاده کن و در نهایت پیشرفت خواهی داشت.

به خاطر داشته باش ، خودآگاهی یه سفره، نه یه مقصد. برای توسعه اون باور، تلاش و صبر  نیازه. نا امید نشو و ادامه بده و این طرز فکر رو از ذهنت دور کن که تغییر یک شبه رخ میده. تو در طول یک شب به اینجا نرسیدی که توقع داری یه شبه همه چی تغییر کنه. به هر حال، از ما گفتن بود، مزایای آگاهی به خود ارزش سرمایه‌گذاری رو داره.